Jachymek Zenon Józef

Ur. 09 XII 1912 w Komarowie pow. Tomaszów Lub., w rodzinie chłopskiej. Syn Jana i Katarzyny. Uczęszczał do gimnazjum w Tomaszowie, gdzie w 1933 otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1933-1935 studiował weterynarię we Lwowie. W latach 1935-1936 odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty przy III Baonie 9 pp Leg. w Tomaszowie Lub. Następnie w okresie 1936-1938 kontynuuje studia. Po odbytych w 1937 ćwiczeniach awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1938 i przydziałem mobilizacyjnym do 9 pp Leg. w Zamościu na stanowisko d-cy plutonu. Latem 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 9 pp Leg., w którego szeregach odbył kampanię wrześniową 1939. Początkowo d-ca plutonu, potem d-ca 3 kompanii III baonu. Walczył z wrogiem pod Iłżą i Starachowicami, potem na Lubelszczyźnie. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 unika niewoli i powraca do rodzinnej wsi.
Podczas okupacji niemieckiej już od jesieni 1939 czynny w konspiracji. Współorganizator zrębów SZP/ZWZ na terenie Komarowa. Początkowo z-ca d-cy potem d-ca placówki ZWZ Komarów. Na przełomie 1940/1941 mianowany d-cą oddziałów szturmowych i dywersji bojowej w obwodzie tomaszowskim ZWZ. Dowodził w wielu akcjach i walkach z Niemcami i UPA. W XII 1942 jako jeden z pierwszych uderzył na zasiedlone przez kolonistów niemieckich osadę Komarów, wieś Komarów i Wolicę Śniatycką. Awansowany do stopnia por. rez. piech. 11 XI 1943. Wiosną 1944 był pomysłodawcą i dowódcą tzw. odcinków, przeciwukraińskich, które skoncentrowały zasadnicze siły obwodu w celu powstrzymania naporu nacjonalistów ukraińskich na wsie zamieszkałe przez ludność polską. 2 VI 1944 dowodził wielką akcją odwetową przeciwko UPA pod Dąbrową, Rzeczycą i Ulhówkiem, która na wiele tygodni powstrzymała marsz UPA na zachód.
Był jednym z najzdolniejszych dowódców partyzanckich, o dużym autorytecie wśród żołnierzy i zasłużonej sławie u ludności cywilnej. Oficer o dużej samodzielności w działaniu. Łatwo zjednał sobie swoich podkomendnych. Nie lubił drylu wojskowego. Nie podejmował działań nie przygotowanych.
Po wejściu A. Cz. na teren obwodu był poszukiwany usilnie przez NKWD i UB. Ukrywał się na posterunkach milicji, których załogi składały się wówczas z dużej części b. żołnierzy AK i BCh.
Po rozwiązaniu w I 1945 AK nadal czynny w konspiracji antykomunistycznej ROAK. W V 1945 przeniesiony do Obwodu Hrubieszów DSZ/WiN, gdzie od VI 1945 do XII 1945 pełnił funkcję z-cy k-dta obwodu. Awansowany rozkazem Nr 319 z 1 VI 1945 Delegata DSZ na Kraj do stopnia kpt. rez. art. W XII 1945 zorganizował kanał przerzutowy do Szwecji dla „spalonych” członków organizacji. Od końca 1945 przebywał osobiście w Szwecji skąd powraca do kraju w V 1946. Posługiwał się „legalną” legitymacją pracownika MBP w Sopocie wystawioną na nazwisko Zygmunt Nowosad. Wydany UB przez żonę jednego z kolegów. Zatrzymany przez funkcj. UB 21 IX 1946 we wsi Kosowo pow. Świecie. Więziony początkowe w areszcie PUBP Świecie, potem WUBP Bydgoszcz, skąd został przewieziony do więzienia WUBP w Lublinie. Aresztowany przez WPR Lublin. Przeszedł ciężkie śledztwo. Wyrokiem WSR Lublin z dnia 23 IX 1947, syg. akt Sr 857/47 został skazany na trzykrotną karę śmierci oraz utratę praw na zawsze. Na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę śmierci zamieniono mu na karę 15 lat więzienia. Sadzony przez WSR Lublin w składzie: Ryszard Wiercioch – przewodniczący, Konrad Kamel i Tadeusz Kuligowski – ławnicy. Oskarżał prokurator Edward Patkiewicz. Bronił go adwokat Stefan Kobusiewicz. Więziony na Zamku Lubelskim i w CWK we Wronkach.
Postanowieniem Sadu Wojewódzkiego w Lublinie z 20 VI 1956 na podstawie amnestii z 27 IV 1956 zmniejszono mu karę do lat 10 i zarządzono natychmiastowe zwolnienie z więzienia. Zwolniony z więzienia 23 VIII 1956. Po odzyskaniu wolności zamieszkał we Wrocławiu. Ukończył studia wyższe. Od 1965 poświęcił się dokumentowaniu działalności AK w Obwodzie Tomaszów Lub.
Zmarł we Wrocławiu 06 III 1986. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Komarowie.
Odznaczony: VM kl. 5, KW, SKZ z M.
W dniu 9 IX 1993 wyrokiem SW w Lublinie został całkowicie zrehabilitowany.