Mychajło Władymirowicz Omelianowicz-Pawlenko

(ur. 8 grudnia 1878 r. w Tyflisie, zm. 29 maja 1952 r. w Paryżu) – ukraiński wojskowy (generał) i działacz niepodległościowy

Urodził się w rodzinie, w której żywe były tradycje kozackie. Ukończył szkołę oficerską, a w 1910 r. Michajłowską Akademię Sztabu Generalnego. Brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej, a następnie I wojnie światowej jako dowódca pułku gwardii. Został odznaczony m.in. Złotym Krzyżem św. Jerzego. Był także komendantem szkoły oficerskiej.

Po proklamowaniu w 1917 r. Ukraińskiej Republiki Ludowej tworzył zręby armii URL. Dowodził ukraińską brygadą w Katerynosławiu, a od kwietnia do listopada 1918 r. – 3 Dywizją Strzelecką w Połtawie. Od poł. grudnia 1918 r. do pocz. czerwca 1919 r. stał na czele Ukraińskiej Armii Galicyjskiej, stanowiącej siły zbrojne Zachodnio-Ukraińskiej Republiki Ludowej. Następnie został dowódcą Korpusu Zaporoskiego Armii Czynnej URL. Jednostki pod jego dowództwem oblegały Lwów broniony przez Polaków. Po zawarciu rozejmu z Polską i wtargnięciu na ukraińskie i polskie terytorium Armii Czerwonej, a następnie po zawarciu polsko-ukraińskiej umowy sojuszniczej, oddziały podporządkowane M. Omelianowiczowi-Pawlence tym razem broniły Lwowa przed bolszewikami (zob. Armia Czynna Ukraińskiej Republiki Ludowej). Sam M. Omelianowicz-Pawlenko był bardzo popularny wśród szeregowych żołnierzy za skromność i szacunek dla podwładnych. Oddziały te były bardzo pozytywnie oceniane przez m.in. Józefa Piłsudskiego i Mariana Kukiela.

Po zakończeniu wojny M. Omelianowicz-Pawlenko przebywał w Warszawie, następnie zamieszkał w Pradze, a potem w Paryżu. W czasie II wojny światowej podjął się kolaboracji z Niemcami. Został dowódcą 109 batalionu Ukrainische Hilfspolizei. Od 1943 r. był głównodowodzącym Ukraińskiej Armii Wyzwoleńczej, która w rzeczywistości była fikcyjną formacją zbrojną. Pod koniec wojny wstąpił do Ukraińskiego Komitetu Narodowego, zostając przewodniczącym wydziału wojskowego na osobistą prośbę gen. Pawło Szandruka.

Po kapitulacji Niemiec wyjechał na Zachód. W latach 1945-1948 pełnił funkcję ministra spraw wojskowych w rządzie ukraińskim na uchodźstwie, działając na rzecz niepodległości Ukrainy. Zmarł w 1952 r. w Paryżu.