Walery Sławek

Walery Sławek

Walery Sławek, ps. Gustaw (ur. 2 listopada 1879, zm. 3 kwietnia 1939) . polski polityk i premier (29 marca 1930-23 sierpnia 1930) w II Rzeczypospolitej. Należał do wolnomularstwa.

Urodzony 2 listopada 1879 w zubożałej rodzinie szlacheckiej herbu Prus w Strutynce koło Niemirowa na Kijowszczyźnie, zmarł śmiercią samobójczą 2 kwietnia 1939 w Warszawie.

Polityk PPS, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego i liderów obozu sanacji. Trzykrotny premier Polski, dwukrotnie w 1930 r. oraz w 1935 r., marszałek Sejmu w 1938 r.

W czasie rewolucji 1905 r. należał do grupy czołowych konspiratorów Organizacji Bojowej PPS, był uczestnikiem i organizatorem licznych akcji bojowych i terrorystycznych (m.in. brawurowej akcji pod Bezdanami 26 września 1908 r.). Pomagał Piłsudskiemu w tworzeniu i przygotowaniu do działań zbrojnych oddziałów paramilitarnych, zaś po wybuchu I wojny światowej i powstaniu Legionów - był oficerem I Brygady i jednym z najbliższych współpracowników późniejszego Naczelnika Państwa. Oddelegowany następnie przez Piłsudskiego do tworzenia Polskiej Organizacji Wojskowej. Po kryzysie przysięgowym aresztowany przez Niemców, więziony był w Cytadeli warszawskiej, Szczypiornie i Modlinie. Zwolniony 12 listopada 1918 r. W czasie wojny polsko-bolszewickiej szef sekcji politycznej wojskowego wywiadu. Wojnę ukończył w stopniu podpułkownika i został przeniesiony do rezerwy.

Do przewrotu majowego zajmował się podtrzymywaniem związków między piłsudczykami na prowincji - w 1924 r. wybrano go prezesem Związku Legionistów Polskich. W przewrocie majowym udziału nie brał, zaraz po nim powrócił jednak do armii w stopniu pułkownika dyplomowanego. W czasie przygotowań do wyborów w 1928 r. wystąpił z koncepcją utworzenia prorządowego ugrupowania nazwanego potem Bezpartyjnym Blokiem Współpracy z Rządem (BBWR), którego został prezesem, zaś po niespodziewanym sukcesie wyborczym - głównym ideologiem Bloku i sfer rządzących. Zamiarem Sławka było stworzenie rozwiązań prawnych, które pozwoliłyby skupić i wykorzystać możliwie najszerszą rzeszę patriotów, ludzi prawych i oddanych państwu, w pracy dla pomyślności kraju i pozytywnego wychowania społeczeństwa. 29 marca 1930 r. został po raz pierwszy premierem rządu RP, zapoczątkowując tzw. rządy pułkowników. W sierpniu podał swój rząd do dymisji, by po wyborach zwanych brzeskimi w grudniu powrócić na fotel premiera. W tym czasie, z racji kilkumiesięcznego pobytu wypoczynkowego Marszałka Piłsudskiego na Maderze - Sławek faktycznie kierował sprawami państwa. Główny ideolog propozycji ustrojowych wprowadzonych do Konstytucji kwietniowej w 1935 r. Przewidywany przez Józefa Piłsudskiego na stanowisko prezydenta, po jego śmierci w 1935 r. utracił jednak bezpośredni wpływ na politykę rządzącego obozu. W 1938 r. nie zdobył nawet mandatu poselskiego. 2 kwietnia 1939 r. o 20:45 (godzina śmierci Piłsudskiego) strzelił sobie w usta w swym warszawskim mieszkaniu. Kula nie przebiła czaszki i utkwiła w podniebieniu. Zmarł następnego dnia o 6:45 w szpitalu wojskowym, nie odzyskawszy przytomności.

Tekst Wikipedia